Şehir Notları: Mardin
Ben doğu kadınıyım sen seversin sevmezsin, uzak doğu ya da yakın doğu fark etmez, Tokyo'dan Urfa'ya hepsine bayılıyorum. Bu sefer ilk kez gittiğim ama son kez gitmediğime emin olduğum o büyüleyici yeri yazıyorum: Mardin.
Başlayalım!
⏳ Ne zaman Gidelim? Ne kadar vakit ayıralım?
Bir güneydoğu turu içerisinde gidiyorsanız amenna, ama bence Mardin'in hakkını vermek istiyorsanız cumadan pazartesiye, yani minimum 3–4 gün ayırın. Koşturarak gezilebilecek bir yer değil - bence hiçbir yer değil :)-
Tahmin edeceğiniz üzere ilkbahar ve sonbahar ayları en keyifli dönemler olacaktır. Uzuuun uzun yürüyeceksiniz, valize en rahat ayakkabılar atılsın.
🏨 Nerede kalalım?
Mardin'deki otellerin büyük çoğunluğu restore edilmiş Eski Mardin’de ve tarihi taş binalarda. Eski Mardin'de, şehrin içinde bir yer seçmek isterseniz manzaralı bir oda bulabilirseniz, Mezopotamya ovasına bakan türden, sabah kalkmak başlı başına bir deneyim olur. Ama bir uyarı: Eski Mardin'de çoğu yere araç girmiyor ve sokaklar dar. Valiz taşımak ölüm olur. Bunu göz önünde bulundurarak rezervasyon yapın, ulaşım konusunda otelle önceden konuşun.
Ben risk almayayım diyenler yeni mardinde temiz bir otel bulur, rahat eder. Link mink işlerine şu an giremiyorum. -Blog desen değil dedik -
Yine de buyyrunuz bizim kaldığımız otel: https://www.yaygrand.com/tr
📍 Nereleri görelim?
Deyrulzafaran Manastırı
Diğer adıyla Mor Hananyo manastırı Süryani Ortodoks dünyasının önemli noktalarından biri, 3000 yıllık mimarisiyle kendine hayran bırakan ama bununla birlikte hala aktif olarak ibadet edilen bir manastır. Manastır, milattan önce Güneş Tapınağı, ardından Romalılar tarafından kale olarak kullanılan bir yapı üzerine inşa edilmiş. Romalılar bölgeden çekilince Aziz Şleymun bazı azizlerin kemiklerini buraya getirterek kaleyi manastıra çevirdi. Bu nedenle Manastır, önceleri Mor Şleymun Manastırı olarak bilinmekteydi. 15. yüzyıldan sonra Manastır çevresinde yetişen zafaran (safran) bitkisinden dolayı adı Deyrul-zafaran (Safran Manastırı) olarak anılmaya başlandı.
Manastır bugün Süryani Kilisesi’nin önemli merkezlerinden biriymiş. Mardin Metropoliti’nin (bölgesel din adamıymış ) ikametgahı olduğu ve dünyanın her yerinden Süryaniler tarafından ziyaret edildiği söylendi.
Deyrulzafaran’da şu an içinde yaşayan ortalama 20 öğrenci olduğu söylendi ama bu sayı dönem dönem sayı değişiyormuş.
Manastırı gezdiren görevli kapsamlı bir anlatım yaptı. İlgimi çeken noktalardan biri şu oldu: Patrikliğin iki kademe altı gibi düşünebileceğimiz bölgesel din adamları olan metropolitlerin halk tarafından seçildiğini, iyi eğitimli ve çok dilli kişiler olması gerektiğini vurguladı. Anlatımı bittiğinde kaç dil biliyor diye sorduğumda mevcut metropolitin 6 dil konuştuğunu ve Oxford mezunu olduğunu olduğunu söyledi.
Sorularım bu kadardı, devam edelim.
Eski Mardin
Pek çok Avrupa şehrinden alışkın olduğumuz "old town" yapısı Mardin'de de var. Dar sokaklar, taş yollar, Mezopotamya ovasına -ya da Mardin denizine- bakan teraslar. Keşfetmesi çok keyifli, kaybolmaktan korkmayın.
Evler birbirine o kadar organik şekilde kenetlenmiş ki bir evin çatısı diğerinin avlusuna dönüşüyor. İlk başta bunu sadece estetik bir tercih sanabilirsiniz ama aslında oldukça zekice bir sistemmiş.
Şehir dik bir yamaç üzerine kurulduğu için evler bir evin terası diğerinin avlusu olacak şekilde tasarlanmış. Böylece hem hiçbir evin önü kapanmıyor hem de dar sokaklar gün boyu gölge kalarak yaz sıcağını daha katlanılır hale getiriyor.
İtalya Matera olsa beğenirsiniz ama Mardin, Mardinimiz…..
Like nowhere else on Earth: Matera, Italy. Photograph: Alamy
Dara Antik Kenti
Doğu Roma ve Sasani İmparatorluğu arasındaki sınır garnizon olarak kurulan Dara Antik Kenti Mardin'de beni sahipsizliğiyle üzen bir konum oldu. Giriş çıkışta bir kontrol yok, görevli yok, müze kartı zorunluluğu bile yok.
Tarih koruyuculuğu deyince de canım ülkem.
,
Zinciriye Medresesi
Tüm fotoğraflardan gördüğünüz o manzara fotoğrafı noktası.
Mardin kalesinin biraz altında, şehrin en yüksek noktalarından birinde. Artuklu döneminden kalma bir İslam eğitim kurumu ve şehre tepeden bakabileceğiniz sembol noktalardan.
En üste dar bir merdivenden çıkıp iniliyor, biz gittiğimizde çok sıra vardı. Sabrınız ve vaktiniz varsa bence çıkmaya değer.
Kasımiye Medresesi
Yine bölgenin en büyük tarihi yapılarından biri olan Kasımiye Medresesi Artuklular döneminden kalma bir yapı. Bahçesinde doğum-yaşam-ölüm döngüsünü temsil ettiğine inanılan bir çeşme ve havuz bulunuyor. sinirlerimi bozan bir detay bahçesine bakan bir korkuluğa cam balkon yapılmış olması :) yani neresinden baksan elinde kalan bir yaklaşım, neyse.
Midyat ve Kaçakçılar Çarşısı
"Dizi seti" demek biraz haksızlık ama yanlış da değil tüm doğu dizilerinin baş kenti gibi bir misyonu var sanırım Midyat'ın. Günü birlik gidip mümkünse bir tam gün değilse yarım gün ayırmanızı öneririm.
Kaçakçılar Çarşısı'nın adını sınır ticaretinin bir dönem burada çok aktif olmasından alıyor. Bugün hala hizmet veren devv bir çarşı, öyle birkaç yer tezgahı gibi düşünmüştüm. Kocaman sokak sokak gezebileceğiniz bir çarşı.Kaçak Dyson fiyatları için şu linke göz atabilirsiniz. ŞAKA.Süryani çöreği gezekeren sizi zaten kendine çekecek reddetmeyin, deneyin. Şarap tadımına gidip eve birkaç şişe şarapla dönmeyi de ihmal etmeyin.
🍽️ Yeme içme İşleri
Süryani pizzası ve şarabı konusuna zaten bir video yaptım. Şuradan izleyebilirsiniz. Bir kısa özet de burada geçmek gerekirse. 80'li ve 90'lı yıllarda Mardin'i terk edip Avrupa'ya göç eden Süryani aileler orada yaşarken o ülkelerin mutfak kültürünü öğrenmişler ve ülkelerine dönerken bu kültürü de beraberlerinde getirirler.
Bugün Mardin'de yerel malzemelerle yapılan, odun ateşinde pişen, aromalı zeytinyağıyla servis edilen ÇOK İYİ pizzacılar var. Vedat Milor’un özellikle deneyip övdüğü değil ama bence bir o kadar övgüyü hak eden Siras bence listenizde yer almalı.
Yanına bir şişe süryani şarabını da açtırıp keyif yapmaya vakit ayırmayacaksınız Mardin’de ne işiniz var?Dara yolunda açlıktan ölmeden bir mola vermek için https://www.daarrestaurant.com/ ‘da durduk klasik dara Tabağı denedim. İç pilav, tandır eti, kuru patlıcan dolması ve içli köfte. Bir yol üzeri yemeği size daha ne sunsun?Yine merkezde sakin bir yerde biraz da güzel hizmet alayım derseniz lolee doğru bir tercih olabilir. Fiyat performans değil, şık bir yer olsun yorgunluğu atalım bir de ortaya karışık bir Mardin mutfağı deneyimleyelim diyorsan orası burası.https://www.instagram.com/mardinlolee/
Rehberin önerisiyle denebilecek diğer lezzetler;
Kaburga Dolması
Mardin Usülüİçli Köfte
Sembusek (Kapalı Lahmacun)
İkbebet (Mardin Mantısı)
İç Pilav
Öneri Restoranlar;
Mardin Gece Hayatı mı?
Geceleri de epey hareketli olan Mardin şaşırtmadı desem yalan olur.
Sinek Mekan üzmeyecek ortamı kokteylleri hatta hafta sonu giderseniz canlı müziğiyle size şovlu bir Mezopotamya akşamı yaşatabilir. Sonuçta hayatınızda kaç kere tarihi bir konağın cam tavanlı mahzeninde partileyebilirsiniz ki?
Son kez gelmediğime adım gibi emin olduğum Mardin notlarım şimdilik bu kadar.Terk edilmiş süryani köyleri, daha fazla şarap ve bu kez eski Mardin’de bir konaklama deneyimi için tekrar geleceğim. Görüşürüz!
Yorumlar